مرکز پژوهشها – قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع

چمدان: ارسباران منطقهای است شامل کوهها، درهها، قسمتهای جنگلی و بخشهای مرتعی که در جنوب رود مرزی ارس در استان آذربایجان شرقی قرار گرفته است. این نامها با الهام از رودخانه ارس و کوه قره داغ انتخاب شدهاند. متأسفانه بخشهای بسیاری از قصر ویران شدهاند ولی همچنان یک عمارت سه طبقه پا بر جا است که میتوانید از آن دیدن کنید. مساحت این جنگل در دهههای پیش بسیار بیشتر بود که متأسفانه به دلیل شهرسازی و تخریب جنگل، مساحت آن کاهش پیدا کرد. این منطقه به دلیل آسیبپذیری زیادش، در سالهای ۱۳۵۰ و ۱۳۵۲ شمسی به عنوان منطقهی حفاظت شده اعلام شد و چندی پیش نیز به پارک ملی ارسباران ارتقاء یافت.

۱۸. از نظر علمی بیش از ۴۰ هزار گونهی گیاهی، ۲۲۰۰ نوع ماهی، ۱۲۰۰ پرنده، ۴۲۰ پستاندار، ۴۲۰ دوزیست و ۳۷۰ خزنده در منطقهی آمازون طبقهبندی شده است.۱۹. در جنگل ارسبارن یافت میشوند همچنین ۲۲۰ گونه پرنده، ۳۸ گونه خزنده، ۵ گونه دوزیست و ۲۲ گونه ماهی جزو حیات وحش ارسباران هستند. همچنین عکاسی در این طبیعت بکر را فراموش نکنید. همچنین از پوشش گیاهی منحصر به فردی همچون سرخدار، فندق، ممرز، بلوط، گردو و سماق و غیره می باشد که به لحاظ تنوع در جهان بی نظیر اند اشاره کرد.

، گروههای زادآوری به تدریج حفرههای موجود را پوشش میدهند که این مرحله از تحول را تحت عنوان «مرحله تحولی تجدید حیات» نامیده میشود. خوشبختانه ما در ارسباران با پدیده هایی چون قاچاق چوب مواجه نیستیم و تخریب های نا چیزی برای مصارف محدود صورت می گیرد.توزیع نفت توسط اداره ی منابع طبیعی و گازرسانی تا حدودی موجب کاهش قطع درختان شده است و مشکل خاصی با جنگل نشینان در این رابطه نداریم.اما یکی از موضوعاتی که بسیار ما را درگیر خویش می کند مسئله ی شکار گونه ی شاخص کل و بز است.افزایش تعداد سلاح های شکاری و به خصوص اسلحه های شکاری خفیف موجود در منطقه ی حفاظت شده،بسیار به حیات وحش منطقه آسیب می رساند،این که چرا سلاح های شکاری خفیف به مردم با این تعداد واگذار شده است،خود جای بحث دارد.اصلا انسان چگون به خویش اجازه می دهد که یک گونه ی حمایت شده را شکار کند،نمی دانم.

جنگل قاراداغ (ارسباران) در کل وسعتی در حدود ۸۰ هزار و ۴۲۷ متر دارد که در کناره جنوبی رودآراز( ارس) گسترانده شده است و دارای ویژگیهای طبیعی و حیوانی زیادی است. خبرگزاری تسنیم: معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت از محیط زیست آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه آتش سوزی آستمال ادامه دارد، گفت: خوشبختانه این آتشسوزی هنوز به جنگل ارسباران نرسیده است. به دلیل داشتن زیست بوم های گوناگون، ارزش بیولوژیک بسیار بالا و گونه های گیاهی و جانوری منحصر به فرد، منطقۀ ارسباران در برنامه انسان و زیست کره سازمان یونسکو در سال 1976 به عنوان ذخیره گاه زیست کره نامیده شده است.

ارسباران هم اکنون یکی از 9 ذخیره گاه با ارزش زیست کره ایران به شمار می رود. مهدی میقانی افزود: با بازگشایی گردنه امین آباد، مسیر جنگل گلستان از سمت استان گلستان هم بازگشایی شد و هم اکنون تردد روان، اما آرام در این جاده جریان دارد. برای دسترسی به این جنگل که جزو جاهای دیدنی تبریز محسوب می شود، به سمت کلیبر حرکت کنید(جنگل ارسباران در کنار شهر کلیبر قرار گرفته است). سپس با خاطراتی خوش از ارسباران به سمت تهران بازگردید. اما باید بدین نکته نیز توجه داشت که در حال حاضر اغلب اهالی قرهداغ به حاشیه شهرهای تهران و تبریز مهاجرت کردهاند.

جنگلهای این منطقه نیز اغلب پرتراکم هستند. جنگلهای ارسباران که به دلیل تنوع حیات وحش، موزه حیات وحش ایران لقب گرفته است اما چه فایده که روزی قرار بر این بود که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شود، هرچند تاکنون در این انتظار به سر میبرد.طی گزارشات و مصاحبههای انجام گرفته، قطع درختان را مربوط به باغهای اطراف این منطقه دانستند اما این روزها فضاهای مجازی، میزبان تصاویر متعددی از قطع درختان جنگلی ارسباران و حمل آنهاست. مردمان محلی در اطراف جنگلهای قاراداغ( ارسباران) دامداری، باغبانی، زنبورداری، صنایعدستی و فعالیتهای گردشگری را پیشه خود ساختهاند.

تجزیه و تحلیل های آماری جدید نشان می دهد که بیش از ۷۵ درصد از جنگل های دست نخورده و بکر از اوایل دهه ۲۰۰۰ ثبات و پایایی خود را از دست داده اند به این معنی که پس از خشکسالی و آتش سوزی های جنگلی، مدت زمان احیای این جنگلها بیشتر طول می کشد. در طول ۴۰ سال گذشته حداقل ۲۰ درصد از جنگلهای آمازون از بین رفتهاند.۴. ۱۴. حدود ۶۰ درصد جنگلهای آمازون در برزیل قرار دارد؛ ۱۳ درصد آن در خاک پرو، ۱۰ درصد آن در کلمبیا و قسمتی از آن نیز در ونزوئلا، اکوادور، بولیوی و سه کشور دیگر قرار گرفته است.۱۵.

برای مثال در توصیف جهانگردان خارجی از ارسباران این منطقه را مانند جنگلهای مه آلود و سر سبز انگلستان دانستهاند. منطقه ارسباران دارای آثار تاریخی ارزشمندی است که مسافران و گردشگران برای بازدید آن به این منطقه گردشگری و تفریحی سفر میکنند که از جمله این بناهای تاریخی و کهن میتوان به «دژ طوماسیاش»، «کلیسای نازینی» و «قلعه بابک»، اشاره کرد. این جنگل دارای گونههای گیاهی و جانوری مختلفی است به شکلی که بسیاری از حیوانات، خاص این منطقه هستند و در دیگر مناطق ایران یافت نمیشوند. در کنار تنوع جانوری منطقه قاراداغ (ارسباران)، این منطقه از تنوع گیاهی زیادی نیز بهره میبرد.

زمینه و هدف: منطقه حفاظت شده ارسباران در شمالغرب ایران و در استان آذربایجان شرقی واقع شده است. خب،این مورد را می شود چندین جانبه بررسی کرد.یکی از این موارد عدم آشنایی جوامع محلی با مقررات محیطزیستی است که البته بدین منظور کلاس هایی برگزار می شود،اما نیاز فراوانی به فرهنگ سازی داریم.از طرفی تداخل امور کار ما را دشوار می کند،تخریب مرتع و عدم تحدید اراضی،ساخت و ساز در اراضی ملی به صورت ناآگاهانه است.اگر حدود اراضی روستاها مشخص شود و دهیاران وظایف خویش را به خوبی انجام دهند مشکلات بسیاری در این زمینه بر طرف خواهد شد.در صورت آشنایی اهالی و دهیاران با موضوعات محیطزیستی که بار اصلی آن به دوش دهیاران است،تقابل ما با اهالی کمتر خواهد بود.البته با دوره های برگزار شده از سوی اداره ی محیطزیست برای دهیاران تا حدودی اوضاع بهبود یافته است،اما کافی نیست.خوشبختانه رویکرد فرمانداران فعلی محیطزیست شهرستان های کلیبر و خداآفرین با موضوع محیطزیست خوب است و همکاری آنان با اداره ی محیطزیست موجب پیشبرد امور در انجام حفاظت هرچه بهتر از محیطزیست شده است.

اگر به کمپینگ علاقهمند باشید این پارک مکان مناسبی برای شما ایجاد کرده است. البته برای انجام این کار باید تجهیزات لازم و کافی داشته باشید و اگر تجربه کمپینگ ندارید، حتما با همراهی یک راهنمای حرفهای و باتجربه این کار را انجام دهید. از قلعه جوشین هم برای دفع حمله اعراب استفاده شده و سفال های کشف شده از آن مربوط به دوران پیش از اسلام میباشد. قلعه جوشین بین ورزقان و جلفا قرار گرفته و توسط چندین کوه احاطه شد است. حدود پارک ملی ارسباران بیشتر شامل اراضی ملی می شود و فقط چندین روستا داریم که در منطقه ی حفاظت شده واقع شده است.اما در این مورد باید فلسفه ی وجودی ایجاد پارک ملی ارسباران و منقطه ی حفاظت شده میان اهالی تبیین شود.

دیدگاهتان را بنویسید