خط آهن چشم ثریا ارس را به مگاپورت بزرگ لجستیکی تبدیل میکند – ایبِنا

بنای مزبور بوسیله عَلَم وقف آستان قدس رضوی شد و در سال 1371 در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت. این باغ به عنوان محل سکونت، پذیرایی و انجام امور دیوانی مورد استفاده قرار میگرفت به طوری که در لهجه محلی به (کلاته سرکار امیر) شهرت یافت.بعد از درگذشت ابراهیم خان شوکت الملک، پسر وی اسدالله علم وزیر دربار شاه از این باغ بعنوان محل سکونت در برخی از ایام سال استفاده میکرد. پس از شاه سلطان حسین و حمله افغان ها، كاشان مورد بی مهری واقع شد و بسیاری از عمارت های آن رو به ویرانی گذاشتند.در سال ۱۱۷۵ هجری قمری هنگامی كه شهریار زند در آذربایجان بود، زكی خان در اصفهان علم طغیان و سركشی بر افراشت؛ كاظم خان بختیاری را با گروهی به حكومت كاشان فرستاد، عبدالرزاق كه از طرف كریم خان،وكیل الرعایای آن شهر بود از مشاهده بیدادگری ها به خشم آمد و نیمه شبی بر آنها تاخت و كاظم خان را دستگیر نمود.

تاریخ ساخت بنا مطابق سنگ نوشته ورودی عمارت 1326 هجری قمری در دوره ی قاجاریه بوده است. کشف سنگ های قبور، تنور های قدیمی، هاون های سنگی تراش خورده هنگام خاکبرداری و احداث بنای امامزاده، همچنین جاری بودن چشمه آب در شمال بقعه متبرکه موید سکنای اولیه اهالی درکه در اطراف همین امامزاده می باشد. حالا اگر کلیه ها شست و شو نشوند، این مواد اضافی سفت می شود و به صورت سنگ در می آید. متاسفانه بیشتر حوضچههای این اقامتگاها، آبهای ماندهای هستند که توسط مالکها گرم میشوند. دوم- نهر شیر پس از آنکه دل و قلب آدمى از صفات حیوانى خالى گردید آن وقت ممکن است، بذکر خدا و یاد او آن را نرم و لین گردانید، و تشبیه به «شیر» شاید اشاره باین باشد که، چون خاصیّت شیر این است که، مزاج را لینت میدهد، ذکر خدا و یاد او نیز قلب را از قساوت بیرون آورده و نرم و لطیف میگرداند و شاید بهمین معنى ارشاد مینماید، قوله تعالى (الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِکْرِ اللَّهِ ذلِکَ هُدَى اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَنْ یَشاءُ، کسانى که از پروردگارشان میترسند پس (مشغول ذکر میشوند و در اثر یاد خدا) قلب آنها و پوست آنان بذکر لین و نرم میگردد، همین است، هدایت خدا که هر کس را خواهد هدایت مینماید» (سوره زمر آیه) و چون در آخرت هر چیزى بصورت و معنى ظهور و پیدایش مینماید، شاید لینت قلب است که، در قیامت بصورت نهر شیر مصفایى تظاهر می­نماید.

وی مستشار دیوان عالی کشور و از قضات محترم و پاکدامن بود و در طول خدمت، استانداری مازندران، کفالت وزارت دادگستری، کفالت وزارت کشور و ریاست اداره­ی ثبت اسناد کشور را بر­عهده­داشت. عمارت مرکزی در جبهة غربی و با عملکرد تشریفات و پذیرایی از مهمانان که تقریبا به عنوان هستة مرکزی باغ به حساب میآید از تزیینات و چشمانداز بسیار عالی برخوردار است. هوا در تمامی روزهای سال معتدل و عالی است و اصلا از گرما یا سرما آزار نخواهید دید. گروهها و مراجع قدرت با هر نوع گرایش و مسلک سیاسی، حق خود میدانستند که سروش به عنوان ارگان آنها به انعکاس مواضع فکری و عملکردشان اقدام و از درج مطالب منتسب به سایر جناحها پرهیز کند بدین ترتیب سروش بتدریج به محل نفوذ عناصر فرصت طلب تبدیل شد و عدم اختیار و اعلان مواضع روشن سیاسی و عقیدتی از سوی مسوولان آن، کشتی روزنامه را در دست امواج مهلک گرفتار کرد و سرانجام ˈسروشˈ پس از انتشار ۲۸۰ شماره در بهار سال ۱۳۶۴ به کار خود پایان داد.

علی محمدخان كه از رسیدن كریم خان بیمناك شده بود سرهای كشته ها را جدا كرد و به اصفهان گریخت. زكی خان پس از این حادثه گروه دیگری را به سركردگی علی محمد خان به كاشان فرستاد. باغ تاريخي عباسآباد بهشهر، بر بالاي تپه ای طبيعي احداث گرديده است، بدين ترتيب كه مهندسين دوره صفوي با بريدن تپه و ايجاد پله و صفه، باغي مطبق و پلكاني را ايجاد نمودهاند و در بالاترين قسمت تپه اقدام به عمارتسازي نمودهاند.اين باغ بر اساس شواهد بدست آمده يكي از بينظيرترين باغ های ايراني است.

بناي سد از دوره صفويه در ميان دره ای عميق احداث گرديده است، ارتفاع بناي مذكور به صورت تقريبي ۲۰ متر می باشد كه در پي، عرض آن به ۲۰ متر و در قسمت تاج عرض آن به ۱۰ متر و طول آن به ۷۰ متر ميرسد.مصالح عمده سازه مذكور، سنگ، آجر و ملاط ساروج است. بناي معروف ديگر كه در مجموعه وجود دارد، بناي زمستانخانه است كه ساخت آن به دوره پهلوي اول مربوط مي شود از آن جهت به زمستانخانه مشهور است كه جهت آن با توجه به اقليم منطقه، بنا را براي استفاده در زمستان مناسب مي ساخته است.

هریک از آن ها دارای معایب و نقائصی است که سازنده آنها بهتر از هر کس دیگر آنها را میبیند وباز می شناسد. كریمخان كه عازم بازگشت به اصفهان بود دسته ای را روانه كاشان نمود آنها نیز بی درنگ به باغشاه حمله بردند و از آنها شكست خوردند. طبق باور زرتشتیان کوه نارستانه، اردشیر را پناه داد و مأمن جاودانه او شد. او نیز مانند پدر خود برای عمران و آبادی این باغ كوشید و طبقه فوقانی بنای شترگلوی صفوی با چوب و آهن در زمان او ساخته شد (سال ۱۰۵۰ هجری قمری) تا وی بتواند مناظر اطراف را از بلندترین نقطه مشاهده كند.

حسننراقی در آثار تاریخی شهرستانهای کاشان و نطنز آورده است :« شاه عباس که درنشیب و فراز کوه، کاخ های شاهانه برافراشته و سرتاسر کشور خویش را با کاشانه های بی شماری آراسته بود، چون بناهای سالخورده و ویران گشته باغشاه کهنه فین را در خور همسری با چشمه دل افروز سلیمانیه و شایسته همت والای خود نمی دید، از این رو به فرمان وی طرح باغ و کاخ جدید بدین گونه پی افکنده شد. بنای سر در نیز هر چند که در طول دوران حیات باغ و بخصوص در دوران قاجار و به گاه سلطنت فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه تغییراتی را شاهد بوده و توسعه یافته و تکمیل شده، اما به زمان شکل گیری اولیه باغشاه در مکان جدید مدنظر قرار گرفته و بنا گردیده است.

با عطف نظر به آنچه گفته شد پربیراه نخواهد بود اگر در نظرم آوریم که در همان زمان شکل گیری باغ نیز در انتهای محورهای اصلی، فضاهایی مدنظر قرار گرفتند. زمان هر حقابه بين 10 الي 11 دقيقه است كه به آن سبو نيز گفته مي شود. گزینه دیگری که در این رابطه می توان قایل شد این است که پدید آورندگان باغ به ترسیم خطوط اصلی بسنده کرده و به شکل گیری آن در طول زمان اعتقاد داشته اند.

از فضاهایی که به حتم در دوران صفویه و به گاه سلطنت شاه عباس اول بنا گردیده می توان از کوشک میانی باغ نام برد که در امتداد محور اصلی باغ و در مقابل سردخانه که خود بعدها گسترش یافته، قرار گرفته است. وجود درختان بلند قامت کاج در دو طرف خیابان و نیز خیابانهای منتهی به خیابان اصلی عمارت مرکزی بر زیبایی و طراوات باغ و نمای آن افزوده است. این باغ بوسیلة فضاهایی چون فضاهای خدماتی، عمارت مرکزی و دیواره غربی اصطبل احاطه شده است. در دوران مقارن سلطنت وی عمارت شاه نشین و حوض جوش مقابلش ساخته شده است.

بنای چهار طاقی مركز مخزن سد از هشت جرز به ابعاد تقريبي ۴×3 متر در پيرامون و يك جرز مشبك در مركز شكل گرفته است. سبك معماري آن تركيبي از معماري كوشكي و حياط مركزي است كه كوشك اصلي در مركز آكس اصلي باغ قرار دارد، مسير عبوري آب در باغ نيز از اين محور است. 2- بعنوان مركز تخليه و چاه تخليه آب محسوب ميگردد. علاوه بر اين محور اصلي آب در دو محور ديگر نيز جريان دارد كه باغ آرايي حول اين دو محور به وجهي زيبا صورت گرفته است، به اين معنا كه درختان نظام ساز باغ در حاشيه اين دو خيابان كاشته شده اند.

سرعین در زمینه توریسم درمانی رتبه نخست کشوری را دارا بوده و مدرن و بهداشتی بودن چشمههای آب گرم سرعین کمک بسیار زیادی در جذب گردشگر کرده است و بیشتر چشمههای آب معدنی منطقه اکنون به صورت استخرهای سرپوشیده و با امکانات کامل درآمده که غالبا به صورت دو سانس هم برای آقایان و هم برای خانمها فعالیت میکند. باغشاه فین از تبار باغ قلعه های ایرانی است که به دلایل خاص خود بدین گونه و در چنین نظمی شکل گرفته اند اما بدون شک انتخاب این نوع الگوی محصور در پناه دیواری بلند، بی ارتباط با استفاده شاهانه از آن نیست، تا هم در پناه برج و باروی بسترش امن و امانی یافت و هم به واسطه حجم و شکل و ارتفاعش که از درون و برون باغ به رخ کشیدنی است، جلال و شکوهی شاهانه را گوشزد کرد.

اما این قدرت دیری نپایید، چند ماهی از این واقعه نگذشته بود كه در سال ۱۲۶۸ هجری قمری امیركبیر به كاشان تبعید شد، و پس از چهل روز در ۱۸ ربیع الاول ۱۲۶۸ هجری قمری بر اثر سعایت بدخواهان در حمام كوچك باغ (حمام صفوی) به قتل رسید و باغ فین را در ماتم و اندوهی ابدی فرو برد. فتحعلی شاه بر اثر دلبستگی هایی كه به صفای باغ و زیبایی های چشمه فین داشت به حاجی حسین خان صدراعظم اصفهانی سرپرست حوزه حكمرانی كاشان دستور داد تا همزمان با ساختن مدرسه سلطانی، خرابی های باغ را مرمت نموده آنجا را زیب و آرایشی شاهانه بدهند.

هر چند که بعید از نظر نخواهد بود اگر تصور کنیم فضاهایی که کاربردی خدماتی داشته اند در جای جای جداره های باغ قرار گرفته بودند، و این البته از ویژگی های باغ ایرانی است که در چهارچوب نظام های خود می تواند فضاهای مورد نیازش را در خود جای دهد. هم اکنون بخشهای مختلف این باغ و عمارت مورد استفادة ادارة کل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان جنوبی است. موزه هنرهای تزئینی یا موزه رکیب خانه یکی دیگر از جاهای دیدنی اصفهان محسوب می شود و در یک عمارت تاریخی متعلق به دوران قاجار قرار گرفته است. فیلبند یکی از ییلاقهای مشهور و جاهای دیدنی مازندران است که طی سالهای اخیر در میان طبیعتدوستان محبوبیت ویژهای یافته است.

گردشگرانی که میخواهند از آبشار سوهان در هر فصلی از سال بازدید کنند در نظر داشته باشند برای دسترسی به آبشار، می بایست از مسیر مالروی قدیمی عبور کنند تا بعد از هفت چشمه، تپه زولکان و خشک دره، با 1 ساعت پیاده روی به آبشار برسند. رودخانه فصلی روستای چناقچی نیز علاوه بر زیبایی باشکوهاش، باغهای فراوانی را پدید آورده است که زيباترين جلوهها را در حاشيه رودخانه خلق كرده است. معماري در باغ و باغسازي كاملاً به صورت قرينه انجام پذيرفته كه موجب زيبايي آن را فراهم می آورده است.

نریمان افزود: طرح مطالعاتی احداث راه آهن جلفا چشم ثریا برای راه اندازی دو خط ترانزیت ریلی انجام می شود و در مرحله نخست یک خط با توان ترانزیت ۶ تا ۱۰ میلیون تن بار را داشته و ترکیه نیز خط آهن خود را از قارص به دیل اوجی که نقطه مقابل چشمه ثریا است گسترش می دهد و به محض اتمام احداث ۱۴۷ کیلومتری این مسیر، اتصال راه آهن ایران به اروپا از این مسیر، محقق خواهد شد که با احداث این خط آهن، منطقه آزاد ارس به یک مگاپورت و هاب بزرگ لجستیکی در منطقه تبدیل خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید